Ciechanowski zamek zrekonstruowany przy pomocy Al [zdjęcia]

Ciechanowski zamek doczekał się pełnej rekonstrukcji. Na razie stało się to możliwe jedynie dzięki sztucznej inteligencji (Al). Przygotował ją Michał Szymankiewicz, z zawodu architekt, który zajmuje się przygotowaniem projektów rekonstrukcji zabytkowych obiektów. Jego wizja tego, jak zamek mógł wyglądać, ukazała się na stronie Zamki w Polsce.

Autor z góry zastrzega, że nie ustrzegł się drobnych błędów. To co, stworzył ma raczej ciekawostkowy charakter. Nie oznacza to, że jego wizja jest całkowicie oderwana od rzeczywistości. Autor wyjaśnia, że rekonstrukcja zrealizowana przeze niego dzięki AI przygotowana została na podstawie wygląda zamku wg rysunku W. Wółkowskiego.

O komentarz do tej propozycji poprosiliśmy Grzegorza Kęsika, ciechanowianina, wykładowcy Uniwersytetu im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, jednego z założycieli mającej siedzibę w Ciechanowie fundacji i strony promującej klasyczną architekturę. Twierdzi, że rekonstrukcja dokonana dzięki Al to interesująca wizja, chociaż w szczegółach jest trochę nieścisłości. Wyjaśnia, że wieża przy Domu Dużym wyszła za gruba. Tylna elewacja też w zasadzie bez związku z zachowanymi na tej ścianie reliktami.

- Do pokazania, jak mniej więcej zamek mógł wyglądać w przeszłości, AI oczywiście daje dobre, bardzo realistyczne efekty. Natomiast, czy powinno się dążyć do takiej pełnej rekonstrukcji zamku? Tutaj mam pewne wątpliwości. Wieże zamkowe, pozbawione hełmów są bowiem ważnym elementem krajobrazu kulturowego i cechą charakterystyczną ciechanowskiego zamku – przekonuje nasz rozmówca.

Przypomina, że w zachowanym 200-letnim ciągu przekazu wizualnego nie znamy innego zamku, jak właśnie taki. Z kolei pełna rekonstrukcja Domu Dużego bez odtworzenia hełmów na wieżach zaburzyłaby proporcje całej bryły.

Zdaniem Grzegorza Kęsika, zamek powinien zostać zrekonstruowany częściowo - np. ganki obronne na murach - zwłaszcza ten na ścianie północnej, posadowiony na arkadkach, których wsporniki się zachowały, podobnie jak resztki wykuszu latryny, który również można by odtworzyć. Dzięki temu ściana północna wyglądałaby o wiele lepiej, niż dziś, miałaby jakieś szczegóły poza płaską powierzchnią z cegieł. Wewnątrz zamkowych murów powinno się oczywiście rozebrać nowoczesny pawilon i wyrównać poziom dziedzińca. Powinno się odbudować piwnicę wschodnią, a w środkowej części zrekonstruować budynek dawnego archiwum sądowego, po którym zachowały się ślady np. kąta nachylenia dachu, odciśnięte w murze północnym. Obiekt ten, powstały w XVIII wieku na miejscu ruin Domu Dużego, wraz z odtworzonymi pomieszczeniami w pobliżu pionu kominowego, mógłby pokazywać jak kiedyś wyglądała kancelaria sądowa ziemi ciechanowskiej, zwłaszcza, że prawie wszystkie księgi sądowe zachowały się w Archiwum Głównym Akt Dawnym w Warszawie i obecnie są systematycznie skanowane, a AI potrafi je szybko odczytywać.

- To wystarczy, aby podnieść atrakcyjność turystyczną zamku, a jednocześnie odtworzony budynek nie wystawałby ponad linię murów, więc i hełmów na wieżach można by było nie odtwarzać i bryła zamku pozostała by w ogólnym zarysie mniej więcej taka, jak obecnie. Powinno się również pomyśleć o odtworzeniu dawnego przebiegu rzeki w pobliżu zamku oraz fos, co podniosłoby walory krajobrazowe warowni. Także jest jeszcze sporo do zrobienia, tylko trzeba obrać właściwy kierunek – dodaje nasz rozmówca.