Czy wiesz, że … poroże jelenia to najszybciej rosnąca tkanka kostna w świecie zwierząt?

Ciechanowinaczej.pl

05/06/2025 07:52

W świecie przyrody nie wszystko jest takie, jak się wydaje na pierwszy rzut oka. Nie każde „rogi” są rogami, a to, co widzimy na głowie jelenia, sarny czy łosia, to w rzeczywistości niezwykły twór kostny – poroże – który skrywa więcej tajemnic, niż można by przypuszczać. Jedną z nich jest niesamowite tempo wzrostu tej struktury oraz jej całkowita sezonowość. W sezonie wzrostu może przyrastać nawet o 2 cm dziennie! Co roku samce jeleniowatych – takich jak jeleń, sarna, daniel czy łoś – zrzucają swoje poroże i na jego miejscu wyrasta nowe. To proces naturalny, regulowany przez zmiany hormonalne i długość dnia świetlnego.

Ekologia/Środowisko, wiesz poroże jelenia najszybciej rosnąca tkanka kostna świecie zwierząt - zdjęcie, fotografia

Co ciekawe, poroże – w odróżnieniu od rogów – to twór kostny, który co roku ulega zrzuceniu i odrasta na nowo. W początkowej fazie wzrostu pokrywa je miękka, silnie unerwiona i ukrwiona skóra zwana scypułem. To dzięki niej rozwijająca się tkanka kostna otrzymuje niezbędne substancje odżywcze, co umożliwia jej błyskawiczny przyrost. Scypuł jest niezwykle wrażliwy – każde jego uszkodzenie może być bolesne dla zwierzęcia. Gdy poroże osiąga dojrzałość, poziom testosteronu wzrasta, scypuł obumiera i byk zaczyna ścierać go, ocierając poroże o drzewa – zostawiając charakterystyczne ślady na pniach i gałęziach.

Terminy zrzutu i wzrostu poroża są różne u poszczególnych gatunków: jeleń szlachetny zrzuca poroże od lutego do kwietnia i zaczyna nakładać nowe od marca, łoś zrzuca je jako pierwszy – od listopada do grudnia, a sarna jako jedyna zrzuca poroże jesienią – w październiku lub listopadzie – i zaczyna wzrost już w zimie, od grudnia.

Reklama

A co z rogami? Rogi, w odróżnieniu od poroża, są trwałe i rosną przez całe życie. Występują u zwierząt takich jak kozice, muflony, owce, kozy czy bydło domowe. Zbudowane są z keratyny i wewnątrz są puste – nie mają tej samej masywnej, kostnej struktury co poroże. Nie są zrzucane i nie odnawiają się co roku. Rosną przez całe życie zwierzęcia i służą głównie do obrony lub walki o dominację w stadzie.

Poroże to zatem sezonowy pokaz siły, a rogi – stała broń i oznaka statusu. DarzBór.

autor: Katarzyna Dudek/Łowczy Okręgowy Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w Ciechanowie