Budowanie portfela emerytalnego w praktyce – instrukcja dla początkujących

Coraz więcej młodych osób zastanawia się, jak będzie wyglądać ich emerytura. Prognozy zdecydowanie nie są optymistyczne i pokazują, że za kilkadziesiąt lat tzw. stopa zastąpienia osiągnie wysokość tylko 25%*. Oznacza to, że emerytura z systemu publicznego będzie równa zaledwie ¼ otrzymywanego wynagrodzenia. W połączeniu ze zmianami demograficznymi rodzi to pytanie o samodzielne odkładanie na przyszłość. Jak w takiej sytuacji podejść do budowania portfela emerytalnego?

Z tego artykułu dowiesz się:

• czym jest portfel emerytalny i jak go zbudować oraz dlaczego w tym kontekście znaczenie mogą mieć obligacje korporacyjne,
• jaką rolę pełni IKE i IKZE przy długoterminowym planie oszczędzania.

Portfel emerytalny to zestaw różnych sposobów odkładania i inwestowania pieniędzy z myślą o przyszłości, a nie jeden produkt czy jednorazowa decyzja. Można go porównać do dobrze zaplanowanej trasy – liczy się konsekwencja i bezpieczne dojście do celu, a nie szybkie tempo.

W praktyce portfel emerytalny składa się z elementów pełniących różne funkcje: jedne stabilizują całość, inne mają pracować w długim okresie. Ich dobór zależy od horyzontu czasowego i podejścia do ryzyka, dlatego portfel emerytalny opiera się na połączeniu kilku uzupełniających się narzędzi.

Problem polega na tym, że w Polsce wciąż niewiele osób odkłada z myślą o emeryturze. Badania PFR i WIB pokazują, że wśród młodych dorosłych jedynie około co czwarta osoba świadomie oszczędza na ten cel, a znaczna część w ogóle nie planuje takich działań^**. Tymczasem im wcześniej zaczynasz, tym więcej przestrzeni masz na spokojne decyzje.

1. Zacznij od określenia horyzontu czasowego

Jeśli do emerytury zostało 25-30 lat, portfel może wyglądać inaczej niż wtedy, gdy myślisz w perspektywie 10-15 lat. Im więcej czasu, tym większą rolę mogą odgrywać elementy o zmiennej wartości, bo krótkoterminowe wahania mają mniejsze znaczenie w długim okresie.

2. Podziel portfel na części o różnych zadaniach

Aby portfel emerytalny miał sens, warto podzielić go na trzy wyraźne części, z których każda pełni inną rolę.

Część stabilizująca

To fundament. Jej zadaniem jest ograniczanie wahań całości i ochrona kapitału w długim okresie. W tej roli zwykle pojawiają się instrumenty, które:

• mają z góry określony termin wykupu,
• oferują znane warunki spłaty,
• są mniej wrażliwe na krótkoterminowe zmiany rynkowe.

W praktyce wiele osób rozważa tu obligacje skarbowe, ponieważ są emitowane przez państwo i często postrzegane jako potencjalnie bezpieczniejsze w porównaniu z innymi instrumentami rynku kapitałowego.

Część długoterminowa

To element portfela, który ma pracować przez wiele lat i budować jego wartość w długim horyzoncie. W tym miejscu często analizowane są obligacje korporacyjne, ponieważ łączą określony czas trwania z możliwością uzyskiwania wyższych dochodów niż w przypadku instrumentów stricte defensywnych.

Każda emisja wiąże się z innym poziomem ryzyka, dlatego tak ważne jest zrozumienie, kto jest emitentem i na jakich warunkach pożycza kapitał od inwestora. Przy analizie rynku znaczenie ma także korzystanie z rzetelnych źródeł informacji o dostępnych emisjach – przykładem mogą być obligacje korporacyjne dostępne w Michael / Ström, gdzie prezentowane są szczegółowe dane dotyczące emitentów oraz warunków ofert.

Część elastyczna (płynna)

To środki, które mają być łatwo dostępne w każdej chwili. Ich rolą nie jest inwestowanie ani zarabianie, lecz zachowanie płynności. W praktyce są to najczęściej środki na koncie oszczędnościowym lub krótkoterminowe depozyty.

3. Zadbaj o dywersyfikację w praktyce

Dywersyfikacja polega na tym, że nie wszystkie elementy portfela reagują w ten sam sposób na te same wydarzenia. Gdy jeden segment traci na wartości, inny może zachowywać się stabilniej albo w ogóle nie reagować.

W praktyce oznacza to łączenie elementów o różnej charakterystyce, na przykład instrumentów o z góry określonym terminie wykupu z rozwiązaniami długoterminowymi.

4. Uporządkuj portfel za pomocą IKE i IKZE

IKE i IKZE pełnią w tym układzie rolę ram organizacyjnych. To nie są inwestycje same w sobie, ale konta, które pomagają oddzielić środki emerytalne od bieżących finansów. Co więcej, IKE pozwala uniknąć podatku od zysków kapitałowych przy wypłacie środków po spełnieniu ustawowych warunków. Z kolei wpłaty na IKZE możesz odliczyć od podstawy opodatkowania w rocznym PIT.

W praktyce takie konta mogą być prowadzone m.in. w domach maklerskich, takich jak Michael / Ström Dom Maklerski, który udostępnia rachunki umożliwiające lokowanie środków w instrumenty rynku kapitałowego w ramach długoterminowego planu oszczędzania.

5. Kontroluj proporcje, a nie codzienne wahania

Portfel emerytalny nie wymaga bieżącego śledzenia wycen ani reagowania na każdą zmianę na rynku. Wystarczy okresowa kontrola struktury, np. raz w roku: czy proporcje nadal pasują do Twojego wieku, sytuacji zawodowej i planów na przyszłość. Z biegiem lat naturalne jest stopniowe przesuwanie części środków w stronę rozwiązań bardziej stabilnych, ale zawsze w ramach wcześniej przyjętej koncepcji.

Budowanie portfela emerytalnego to proces rozłożony w czasie, który wymaga planu i konsekwencji. Przemyślana struktura pomaga podejmować spokojniejsze decyzje i patrzeć na oszczędzanie w długim horyzoncie, zamiast reagować na krótkoterminowe zmiany.

____

Przypisy:

*https://www.wnp.pl/rynki/czarny-scenariusz-dla-emerytow-nowa-symulacja-zus,1024014.html

**https://pfr.pl/artykul/emerytura-jeszcze-zdaze-raport-o-finansowych-nawykach-mlodego-pokolenia

Artykuł sponsorowany